'Bunlar Yolcu Uçağı Değil' İddiası
Son günlerde Örneköy semalarından paylaşılan görüntüler, tartışmaların odak noktası haline geldi. Bölge sakinleri tarafından çekilen fotoğraflarda, uçakların ardında bıraktığı uzun beyaz izlerin gökyüzünü gri bir tabakaya dönüştürdüğü öne sürüldü.
İddia sahipleri, son dönemde yaşanan bölgesel sıcak çatışmaların (İran hattı vb.) durağanlaşmasıyla birlikte bu uçuşların arttığını savunuyor. Havada yaşanan bu hareketliliğin ardından kuraklığın yerini yoğun yağış ve kar yağışlarına bırakması, komplo teorilerini de beraberinde getirdi. Vatandaşlar ve çeşitli sivil toplum kuruluşları, bu izlerin normal yolcu uçaklarına ait olmadığını; güneşi perdelemek, yağmur bulutlarının girişini engellemek ve hava olaylarına müdahale etmek amacıyla yapılan "stratosferik aerosol enjeksiyonu" olduğunu iddia ediyor.
Meclis Gündemine Taşındı
Paris İklim Anlaşması çerçevesinde bu tür uygulamalara göz yumulduğunu öne süren iddia sahipleri, Rusya gibi ülkelerin kendi hava sahalarında bu faaliyetlere izin vermediğini belirtiyor. Sosyal medyadaki bu yoğun tepkiler üzerine Yeniden Refah Partisi Milletvekili Mehmet Aşıla'nın konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne taşıdığı belirtilirken; vatandaşlar, hava modifikasyonuna neden olduğu öne sürülen bu faaliyetlerin tamamen yasaklanması için toplumsal birliktelik çağrısı yapıyor.
EDİTORYAL BİLGİ NOTU: Bilim Dünyası İddialara Ne Diyor?
Haber platformlarına ve sosyal medyaya yansıyan "kimyasal püskürtme" endişeleri hızla yayılsa da, havacılık otoriteleri ve meteoroloji uzmanları gökyüzündeki bu izlerin bilimsel açıklamasının "Yoğuşma İzleri" (Contrails) olduğunu net bir şekilde ifade etmektedir. İnternet haber yayıncılığının sorumluluğu gereği, konuyla ilgili bilimsel gerçekler şunlardır:
Nasıl Oluşur?: Yüksek irtifada (genellikle 8-12 km arası) seyreden jet motorlu uçakların egzozundan çıkan sıcak su buharı, -40 dereceye varan soğuk havayla temas ettiğinde aniden donarak buz kristallerine dönüşür. Bu durum, soğuk kış günlerinde nefes verdiğimizde ağzımızdan çıkan buhara benzer bir fiziksel tepkimedir.
Neden Kalıcı Oluyor?: Atmosferin o katmanındaki nem oranı yüksekse, oluşan buz kristalleri erimez ve rüzgarın etkisiyle yayılarak yapay ince bulut (cirrus) görünümü kazanır. Nem düşükse, izler uçağın geçişinden çok kısa bir süre sonra buharlaşarak kaybolur.
Bilimsel Konsensüs: Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) ve uluslararası havacılık kuruluşları, uçakların kasıtlı olarak toksin püskürttüğü veya iklimi manipüle ettiği yönündeki "chemtrails" iddialarını destekleyen hiçbir bilimsel kanıt bulunmadığını defalarca kanıtlamıştır. Gökyüzünün grileşmesi, buz kristallerinin güneş ışığını kırmasından kaynaklanan optik bir doğa olayıdır.
HABER: HÜSEYİN ÖZKAYA